July 12, 2018

Uitgelicht

Sessie Coalitie Stevige steden tijden Follow Up Festival op 25 november 2020 terugkijken

Follow up festival in De Fabrique in Utrecht met 25 online sessies en flink wat mooie eindproducten op de kennismarkt en festival tour was een succes! Einde van een decennium, namelijk 10 jaar bodemconvenanten.
De Coalitie Stevige Stad werd als project onder de aandacht gebracht. Vanaf januari 2021 start de uitvoering van dit plan. Belangrijk onderdeel is een verlaging van het waterpeil in de lage delen van de binnenstad. Doel hiervan is om veel voorkomende wateroverlast terug te dringen. In januari start onder andere ook een onderzoek naar de aanpak van overlast door bodemdaling in andere delen van de binnenstad.

Wilt u deze sessie Terugkijken ?

Follow Up Festival op 25 november 2020

Follow up festival in De Fabrique in Utrecht met 25 online sessies en flink wat mooie eindproducten op de kennismarkt en festival tour was een succes! Einde van een decennium, namelijk 10 jaar bodemconvenanten.
Actief grondwaterpeilbeheer in bebouwd gebied stond ook op het programma. Aan het einde van deze sessie ontstond een leuke interactie met de deelnemers!
Weer een stap in de goede richting om actief grondwaterpeilbeheer mee te nemen in de overweging bij rioolvervanging en herinrichting!
Ook Coalitie Stevige Stad werd als project onder de aandacht gebracht. Vanaf januari 2021 start de uitvoering van dit plan. Belangrijk onderdeel is een verlaging van het waterpeil in de lage delen van de binnenstad. Doel hiervan is om veel voorkomende wateroverlast terug te dringen. In januari start onder andere ook een onderzoek naar de aanpak van overlast door bodemdaling in andere delen van de binnenstad.

Provincies met dalende bodems versterken Nationaal Kennisprogramma Bodemdaling

Vier provincies treden toe tot het Nationaal Kennisprogramma Bodemdaling, te weten Provincie Groningen, Provincie Fryslan, Provincie Noord-Holland en Provincie Utrecht. Provincie Zuid-Holland was al sinds de oprichting betrokken bij het NKB. De toetreding van de nieuwe provincies betekent een flinke versteviging van het netwerk en slagkracht voor de komende jaren. Zo kunnen we blijven werken aan het ontwikkelen en delen van onafhankelijke kennis en oplossingsrichtingen en kunnen er verdere stappen worden gezet om Nederland bodemdalingsbestendig te maken.

Achtergrond NKB

Doelstelling
Het NKB komt voort uit deze maatschappelijke opgaven in stedelijk en landelijk gebied. Doel is om alle belanghebbenden in Nederland die met bodemdaling te maken hebben, te verbinden en te laten beschikken over onafhankelijke en breed gedragen kennis om bewust en bekwaam keuzes te maken in hun omgang met bodemdaling. De deelname van de provincies is daarbij waardevol om gezamenlijk verdere stappen te kunnen zetten op weg naar een klimaatbestendige toekomst.

Partners
Naast de provincies Groningen, Noord-Holland en Utrecht wordt het NKB mogelijk gemaakt door: STOWA, Rijkswaterstaat, Platform Slappe Bodem, Provincie Zuid-Holland en Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed. Het NKB heeft daarnaast een samenwerkingsverband met verschillende organisaties. Meer informatie daarover kunt u vinden op de website.

Infographic bodemdaling: klikkend(er)wijs

Hoe komen we tot een actuele en dynamische kennisinfrastructuur waarmee stakeholders in het bodemdalingsdossier kennis en elkaar eenvoudiger kunnen vinden?

Met deze uitdaging ging een projectgroep bestaand uit provincie Zuid-Holland (Jan Strijker), Platform Slappe bodem (Jeroen Mekenkamp), Saxion Hogeschool (Geert Roovers en Rik Zeeuwen) en het NKB (Robert van Cleef)- in opdracht van het Uitvoeringsprogramma Bodem en Ondergrond aan de slag.

Er spelen veel vragen over bodemdaling in het bijzonder ook bij hoger onderwijs en gemeenten. De kennis is er vaak wel maar is niet gemakkelijk te vinden of te begrijpen. In het hoger onderwijs ontbreekt het de enthousiaste studenten aan een curriculum. In gemeenten is die behoefte er ook en zeker bij nieuwe bestuurders en ambtenaren. Ook daar ontbreekt een goede kennisinfrastructuur.

 Wat willen we niet?

In een inventariserende fase van het project werd door de deelnemende hogescholen en gemeenten duidelijk gemaakt dat het hoger onderwijs géén behoefte heeft aan één kant en klaar lespakket. Opleidingen zijn heel verschillend en hebben heel verschillende behoeftes. Een student civiel techniek heeft een totaal ander behoefte aan kennis dan een landbouw student terwijl ze in hun studie beiden met bodemdaling te maken kunnen krijgen. Bij de gemeenten is de kennisbehoefte latent en bestaat de kennisbehoefte uit complete, toepasbare en benaderbare informatie. Hiermee kan kennisoverdracht verbeterd worden en het weglekken van kennis opgevangen. Als personen uit de organisatie stappen, lekt de kennis weg. Voor gestructureerde kennisoverdracht is er vaak onvoldoende capaciteit.

Wat willen we wel: klikkend wijs!

In interactie met de stakeholders is gebleken dat een aantrekkelijk vorm gegeven infographic met doorklikmogelijkheden het beste aan de behoefte voldoet. Er is een structuur ontworpen die aansluit op de Regio Deal en het werkplan NKB (Nationaal Kennisprogramma Bodemdaling) waarbij gebruikers met drie keer klikken terecht komen bij de voor hen relevante kennis zoals filmpjes, rapporten, artikelen, lesmateriaal et cetera.

  • Niveau 1: doelgroep: hier klikt de gebruiker op de doelgroep waartoe die behoort
  • Niveau 2: Inhoud: hier klikt de gebruiker op de inhoudelijke elementen die er voor de doelgroep zijn benoemd
  • Niveau 3: Beschrijving van inhoud: hier wordt het betreffende element omschreven en hier vindt de gebruiker een overzicht van al het relevante beeldmateriaal en andere bronnen. Deze zijn ook beknopt beschreven zodat de gebruiker weet wat te verwachten.

Hoe verder?

De geschetste Basis Infographic bodemdaling komt na de zomer online en er zijn vergaande plannen voor doorontwikkeling. Het concept is heel positief ontvangen door de deelnemers vanuit de hoge scholen en gemeenten en de basisversie is het startpunt voor een proces waarin het wordt uitgebreid, up to date wordt gehouden, gevalideerd en onderhouden door het NKB. Kennis is immers een hulpbron die toeneemt bij gebruik.

 Meer weten: Robert van Cleef 

 

 

 

Ontwikkelingen coalitie stevige stad

Gouda icoonproject voor aanpak bodemdaling historische stad!

De gemeente Gouda en het hoogheemraadschap van Rijnland hebben begin dit jaar het ontwerp Kaderplan
Bodemdaling Binnenstad (KBB) openbaar gemaakt. Met dit KBB beogen zij een duurzaam handelingsperspectief te bieden voor de dalende historische binnenstad van Gouda. Dit ontwerpplan heeft ter inzage gelegen  en in het najaar zal er door de Raad van de gemeente en de Verenigde Vergadering van het hoogheemraadschap over besloten worden. Lees hier verder

Bodemdaling in historische steden

Historische binnensteden zijn populair omdat ze belangrijk cultuurhistorisch erfgoed omvatten en een grote diversiteit aan functies bieden. De historische binnenstad van Gouda geniet zelfs nationale en internationale bekendheid maar heeft net als andere oude steden in ons land te kampen met bodemdaling. Dat wordt veroorzaakt door het gewicht van de stad en is niet te stoppen. De mix van een historische monumentale binnenstad, bodemdaling en veelal verouderde boven- en ondergrondse infrastructuur vormt een fundamentele bedreiging voor de toekomst van dit soort historische steden. Het PBL  raamt de extra kosten voor herstel en onderhoud van stedelijke infrastructuur in Nederland op € 5,2 miljard tot 2050, bij gelijkblijvend beleid. De kosten voor particulieren als gevolg van schade aan funderingen worden geschat op € 16 miljard. Schade door bodemdaling in stedelijk gebied bedreigt de economische vitaliteit van de stad, maar bijvoorbeeld ook het erfgoed in historische kernen.

Gouda

Voor Gouda geldt dat de lage delen van de stad nu al op veel plaatsen overlast van regen- en grondwater kennen. Het water in de gracht staat maar net onder de kademuur, het grondwaterpeil staat hoog en ook het rioolstelsel is vol bij langdurige regen. Dit leidt tot veel wateroverlast in gebouwen, tuinen en op straten. In gebouwen komen stank- en vochtproblemen voor die zelfs gezondheidsrisico’s met zich brengen. Voor de gemeente lopen de kosten voor boven- en ondergronds infrastructuur op en wordt het een steeds grotere uitdaging om bij de inrichting van de openbare ruimte rekening te houden met zowel de zakkende als de niet zakkende gebouwen. Bodemdaling kan tot slot leiden tot scheefzakking van gebouwen en scheuren in muren.

Gouda als icoonproject: aanpak werkt

Gouda en Rijnland hebben samen als eerste het vraagstuk van een zakkende monumentale historische binnenstad aangepakt. In 2014 hebben de Gemeente Gouda, het hoogheemraadschap van Rijnland, het Platform Slappe Bodem, de TU-Delft, Rijkswaterstaat, Deltares en het Kenniscentrum Aanpak Funderingsproblematiek de Goudse Coalitie Stevige Stad opgericht.

De aanpak heeft gewerkt. Er ligt nu een ontwerp KBB en de ervaringen zijn zo illustratief dat gemeente en hoogheemraadschap samen met de Regiodeal Bodemdaling Groene Hart een tool box bodemdaling historische steden gaan ontwikkelen. Hierin worden de kennis en ervaringen uit Gouda vertaald naar een bredere toepasbaarheid voor bebouwd gebied in heel Nederland. Daarnaast is inmiddels initiatief genomen om te komen tot oprichting van de Coalitie Stevige Steden die zich onder de vlag van het Platform Slappe Bodem richt op het versterken van complexe en innovatieve projecten op het gebied van stedelijke bodemdaling in Nederland.

Meer weten?

 

 

 

 

Succesvol NKB webinar Bodemdaling in beeld (in stedelijke gebied) op 9 juni 2020

Het NKB ging live! Op 9 juni organiseerde het NKB van 12:30-14:00 uur een webinar over stedelijk gebied: Bodemdaling in beeld. Met onder meer een kijkje achter de schermen bij het NKB-uitvoeringsteam, updates vanuit de deelexpedities Innovatieve ophoogtechnieken, Nieuwbouw en Geo-informatie en een live chatsessie.

Wat waren de onderwerpen van ‘Bodemdaling in beeld in stedelijk gebied’?

- NKB update door het uitvoeringsteam Nationaal Kennisprogramma Bodemdaling. Bijpraten over de actuele ontwikkelingen van NKB;

- Don Zandbergen en Hans van Leeuwen, deelexpeditieleiders Geo-informatie, gaven ons een kijkje in de praktijk van Geo-informatie in stedelijk gebied;

- Martine Coevert en Wouter Smit, deelexpeditieleiders Nieuwbouw NKB, gingen in op de complexe opgave van Nieuwbouwprojecten in combinatie met bodemdalingsopgave;

- Arend van Woerden, deelexpeditieleider Innovatieve ophoogtechnieken vertelde ons op locatie Kamerik over de uitbreiding van de monitoring van proefvakken.

Het webinar was interactief waarbij u live via chat uw vragen of opmerkingen kon geven.
De vragen en antwoorden worden binnenkort op deze website vermeld.

Wilt u het webinar terugkijken?

 

The 6M approach to land subsidence

The 6M approach to land subsidence

Het TISOLS congres is helaas, maar onvermijdelijk, uitgesteld tot 2021. De papers, gebundeld in een volume van het tijdschrift Proceedings of the International Association of Hydrological Sciences zijn echter gereed en online gepubliceerd. Ongeveer 140 internationale wetenschappelijke publicaties over bodemdaling van de over de hele wereld zijn nu vrijelijk beschikbaar.

Lees hier meer.

Een drogere Goudse binnenstad

Vochtproblemen in huis en wateroverlast bij regen komen in de binnenstad van Gouda veel voor. Deze problemen worden veroorzaakt door een combinatie bodemdaling, het feit dat tachtig procent van de gebouwen mee-zakt met een bodem en de keuze om sinds 1970 het waterpeil niet meer te verlagen. Om de overlast  aan te pakken zijn de gemeente Gouda en het Hoogheemraadschap van Rijnland, samen met een brede coalitie van partijen, in 2014 het project Stevige Stad gestart.

Lees hier meer.

Onderheide wegen in Diemen

In de vorige eeuw hadden de vele veengebieden in Nederland al last van de dalende bodem, ook de wegen verzakten daardoor.
In de gemeente Diemen dacht men in 1936 al na over het fundament van de rijweg, maar wist men nog niet dat de bodem maar bleef dalen. We vroegen Ron Kaptyn van de Gemeente Diemen naar het project, hij vertelt ons meer.

Lees hier meer.

Landelijk Meetprogramma Broeikasgassen uit Veen

Met behulp van klimaatgelden is er een landelijk onderzoeksprogramma mogelijk gemaakt waarin de uitstoot van broeikasgassen uit dalende veenbodems gemeten zal gaan worden. Doel van het onderzoek is om meerjarig te meten aan broeikasgasuitstoot uit veen om betere voorspellingen over broeikasgasuitstoot uit verschillende typen veen mogelijk te maken.

Lees hier meer.

Martine Coevert aan het woord: Van paalrot tot Tweede Kamer

Martine Coevert werkt als adviseur bodemdaling voor de gemeente Rotterdam en is daarnaast zelfstandig adviseur aanpak funderingsproblematiek. Namens de gemeente Rotterdam coördineert zij de deelexpeditie Governance en Economie van Bodemdaling. Hoe funderingsproblematiek haar beroep werd.

Lees hier meer.

Innovatieprogramma veen

Met het Innovatieprogramma Veen proberen agrarisch natuurvereniging Water, Land & Dijken en natuurbeheerorganisatie Landschap Noord-Holland de bodemdaling in het veenweidegebied tegen te gaan. Met een praktische aanpak, gestoeld op een economische basis voor de landbouw, vinden experimenten plaats met nieuwe typen van bedrijfsvoering. Oplossingen die vooral ook voor de landbouw werken.

Lees hier meer.

Ronnie Hekkenberg, adviseur Omgevingsvisie Gemeente Zaanstad

Het nationale congres bodemdaling: het Veenomeen, vond op 22 november plaats in Zaanstad. Zaanstad, omringd en gebouwd op veen, heeft een geschiedenis met bodemdaling. Op het congres was ook Ronnie Hekkenberg, adviseur Omgevingvisie Gemeente Zaanstad en betrokken bij het bodemdalingsdossier van de gemeente.

Lees hier meer.

Deelexpeditie Onderwaterdrainage

Waarom deze deelexpeditie en wat beogen we?
In Nederland wordt steeds vaker onderwaterdrainage aangelegd, het wordt genoemd als effectieve maatregel tegen bodemdaling en CO2-uitstoot. Steeds vaker wordt de vraag gesteld wat de bewezen effecten zijn van onderwaterdrainage op bodemdaling en CO2-uitstoot. In de deelexpeditie onderwaterdrainage zijn we op zoek naar conclusies over de effecten onderwaterdrainage en drukdrainage. Er worden vragen behandeld als: In welke mate draagt onderwaterdrainage bij aan het remmen van bodemdaling en CO2-uitstoot? Wat is het effect van regionale verschillen, het type veen en seizoensinvloeden?

Lees hier meer.

Uitvoeringsprogramma Bodem en Ondergrond

Hoog op de Kennisagenda van het Uitvoeringsprogramma Bodem en Ondergrond 2016 – 2020 (UP)  staat het ontwikkelen van handelingsperspectieven voor het omgaan met bodemdaling. Om die reden heeft het UP aan het NKB gevraag ten aanzien van bodemdaling drie kennisvragen uit te werken: governance, bekostiging en techniek(en).

Lees hier meer.

Drainage Infiltratie Transport riool (DIT)

Ten gevolge van de klimaatverandering worden de grondwaterfluctuaties veel groter. Met een DIT riool worden de hoogste en laagste pieken van de grondwaterstand als het ware afgevlakt. Een DIT is in principe niets meer dan een geperforeerde hemelwaterafvoer naar het oppervlaktewater. Bij droogte voert het oppervlaktewater aan dat in de bodem kan infiltreren.

Jeroen Ponten ligt de werking van het DIT riool toe. Lees hier meer.

Jeroen Ponten

Adviseur Grondwater Stedelijk gebied Amsterdam
Jeroen houdt zich actief bezig klimaatadaptatie, effecten van toenemende fluctuaties van de grondwaterstand en de gevolgen ervan, zoals hittestress, schade aan ondergrondse infra en funderingen, bodemdaling enzovoort. Jeroen was gedetacheerd bij RWS WVL Bodem+ , bodemdaling algemeen en in het bijzonder Gouda, waar mogelijk bewust maken van problematiek en uitdragen van kansen en samenwerking.