July 6, 2018

Natte teelten

Om bodemdaling te remmen/verminderen, lijken natte teelten een kansrijke alternatief voor veeteelt. Maar wanneer is dit voldoende rendabel voor een ondernemer, welke regelgeving moet daarvoor worden aangepast en onder welke condities staan financiers open voor dergelijke innovaties. Overheden, financiers en ondernemers hebben behoefte aan objectieve en relevante informatie over natte teelten. In deze deelexpeditie wordt in een proces van joint fact finding de benodigde informatie op tafel gelegd en kennishiaten expliciet gemaakt. Daarnaast wordt er een langjarige strategie uitgewerkt om natte teelten succesvol te laten zijn, zowel om bodemdaling te reduceren als voor ondernemers een goed alternatief te bieden voor veeteelt.

Trekker van deze Deelexpeditie is Roelof Westerhof

Tweede bijeenkomst

Op 1 oktober 2018 kwamen experts uit alle landstreken weer bij elkaar voor het delen van kennis rond de ontwikkeling van natte teelten. 14 mensen namen deel aan een discussie die werd ingeleid door Jeroen Geurts van de Radboud Universiteit. Hij presenteerde de resultaten van het project Cinderella dat vanaf 2015 liep en recent is afgerond .

Duidelijk werd dat het project veel kennis heeft opgeleverd over de potenties van natte teelten en dat er nog veel vragen open staan over optimale teeltcondities en lange termijn effecten van ontwerpkeuzes. Lisdoddeteelt werd als voorbeeld besproken. Het begint al met de keuze voor grote of kleine lisdodde – welke variëteit heeft de voorkeur en voor welke toepassing. Is de teelt van lisdodde als monocultuur een handige keus of zijn er mengvormen met andere gewassen mogelijk om schade door vraat te verminderen. Is het beter om de toplaag wel of niet af te graven? Is planten beter dan zaaien? Hoeveel water is nodig om teelten nat te houden in droge zomers?

Voor het plantje Azolla gelden vergelijkbare vragen zoals de uitzending van Focus op NPO uitzending gemist laat zien.

De deelnemers van de deelexpeditie Natte teelten vinden dat er nu twee zaken moeten gebeuren:

  • Grond ter beschikking stellen aan boeren en onderzoekers: grond is schaars en boeren kunnen vanwege mestwetgeving en voerproductie geen land missen voor experimenten. Zeker als de aanleg niet is terug te draaien en het perceel voorgoed ongeschikt wordt voor grasteelt. Daarom is er behoefte aan locaties waar boeren en onderzoekers samen onder verschillende omstandigheden over een periode van 10-15 jaar ervaring kunnen opdoen met verschillende manieren van telen en verschillende gewassen. We roepen overheden op om 50-100 ha land ter beschikking te stellen aan werkgroepen waarin boeren en onderzoekers samen aan de slag gaan. Organisaties rond Better Wetter, het Innovatieprogramma Veenweiden en het Veenweiden Innovatiecentrum kunnen hierbij ondersteuning bieden aan lokale partijen zoals Agrarische Collectieven. Misschien kan hiervoor tijdelijk de strikte scheiding tussen natuur en landbouwgrond worden opgeheven?
  • Teeltkennis: er is behoefte aan een teelthandleiding voor meest kansrijke gewassen. Dit begint al bij keuzes rond ontwerp en aanleg en vergunningverlening. Door bijvoorbeeld drie vergunbare ontwerpen voor de aanleg van natte teelten te ontwikkelen waarbij ook aandacht is voor beheervraagstukken rond watervraag en onkruid) en manier van oogsten. Dit neemt belangrijke belemmeringen weg rond vergunningverlening en is een mooie manier om de kennis en ervaring die op verschillende plekken is verzameld te bundelen en te ontsluiten.

Door in te zetten op deze twee zaken komt er op termijn ook elk jaar een voorraad uitgangsmateriaal beschikbaar voor productontwikkeling.

De volgende bijeenkomst bespreken we de vraag hoe je kansrijke locaties voor natte teelten kunt herkennen en of het mogelijk en wenselijk is om hiervoor een kansenkaart te ontwikkelen.

 

Eerste bijeenkomst

Op 20 juni was de eerste bijeenkomst van de deelexpeditie Natte teelten. 8 onderzoekers en ervaringsdeskundigen op het gebied van natte teelten kwamen uit heel Nederland bij elkaar om kennis en ervaringen te delen. We hebben gedeeld wat we al weten en wat we nog willen weten. En we hebben besproken wat er verder zou moeten gebeuren.

Het hele verslag vind u hier: Startbijeenkomst deelexpeditie Natte teelten op 20 juni 2018.